نگاهی به «در جستجوی فریده»/ در جستجوی هویت گمشده

به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، سمانه استاد: «در جستجوی فریده» فیلم زوج هنرمندِ «آزاده موسوی» و «کوروش عطائی» است. این دو  کارگردان که پیش از این مستند موفق «از ایران یک جدایی» را ساخته و با استقبال مخاطبان رو به رو شده بودند، در اثر جدید خود در جستجوی هویت گم شده  یک ایرانی بر آمده اند. «در جستجوی فریده» که در یازدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت خوش درخشیده بود و چهار جایزه مهم بهترین تدوین، بهترین موسیقی، بهترین فیلم و جایزه ویژه دبیر جشنواره را از آن خود کرده و برنده تندیس بهترین فیلم جشن بزرگ سینمای ایران شده، این روزها اکران آنلاین شده است.

در جستجوی فریده داستان دختری رها شده در حرم امام رضاست. دختری که چهل سال پیش در حرم جا گذاشته شده و به شیرخوارگاه سپرده شده بود. این دختر به زوجی هلندی واگذار شده و در همان نوزادی از ایران خارج می گردد و تمام چهل سال زندگی اش را با هویتی نامشخص و در خانواده ای هلندی، در آمستردام بزرگ می شود. زوج هلندی چند سال پس از به سرپرستی گرفتن دخترک، بچه دار می شوند و اولین تلنگر هویت نامشخص و غریبه بودن فریده زمانی زده می شود که مادر هلندی در دوران بارداری اش خطاب به فریده می گوید که برادرش از شکم مادر به دنیا می آید اما او از کشوری دیگر به اینجا آمده است.

فریده که رنگ پوست روشن و چشمان سبز و آبی اروپایی ها را ندارد، از همان روزهای نخست مدرسه دچار بیگارنگی فرهنگی می شود . او می داند متعلق به آن کشور و خانواده نیست و تمام چهل سال زندگی اش را در اندوه این هویت نامشخص می گذراند. تا اینکه بعد از چهل سال بلاخره تصمیم میگیرد به ایران بازگردد تا شاید خانواده اش را، همان کسانی که رهایش کرده بودند پیدا کند.

در جستجوی فریده فیلمی خوش ساخت و روان است که موضوعی تکراری را از منظری متفاوت بیان می کند. فیلم کلیشه گم شدگی را در دست دارد اما با پرداخت خوبِ روایت، فیلمی متفاوت و تاثیر گذار خلق می کند. فریده بر ترس هایش غلبه کرده و به ایران می آید. در ایران سه خانواده ی مشهدی انتظارش را می کشند، خانواده هایی از قشر فرودست جامعه. فریده با «نگار» دوست ایرانی اش که مترجم اوست و شاید بخشی از همان هویت گم شده اش نیز باشد، همراه شده و به دیدار سه خانواده می رود. خانواده هایی که هر کدام امیدی بر پیدا کردن فرزند از دست رفته شان بسته اند. اما فریده فرزند هیچ کدام از این خانواده ها نیست. او بی آنکه خانواده ی اصلی اش را پیدا کند، به سوی سرزمینی که سرزمینش نیست باز می گردد؛ اما این بار با قلبی سرشار از مهر و هویتی که بخش زیادی از آن را پیدا کرده است.

روایت فیلم به اندازه کافی جذاب است که انگیزه دنبال کردنش را به مخاطب بدهد. اما مهم تر از همه میزان درست هر عنصر و قصه در فیلم است. فریده مهمترین بخش داستان است. او شخصیت اصلی قصه بوده و گره های زندگی اش، گره های داستانی فیلم را می سازد. رعایت کردن همین نکته ی به ظاهر ساده ،مهم ترین ویژگی خوش ساخت بودن فیلمِ در جستجوی فریده است. کارگردانان فیلم به اندازه ی کافی از هر حس و قصه ای در آن ترزیق کرده اند. آنها امید و ناامیدی را با هم به خورد مخاطب می دهند. در جاهایی مخاطب را می خندانند، اشک و آه فیلم را هم آن قدر غلیط نمی کنند که مخاطب آن را پس بزند.

«در جستجوی فریده» با مشارکت مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی ساخته شده است.